บทที่ 7 เรื่อง การวิเคราะห์แบบจำลองทางอุทกศาสตร์ (Hydrological model analysis)

เปิดโปรแกรม ArcMap 10 จากนั้นลากข้อมูล idw2 ออกมา และสร้าง folder ใหม่ใน RTArcGIS ชื่อ Hydro_(ตามด้วยชื่อของเรา) ในที่นี้ใช้ชื่อว่า Hydro_piyakan

 

และสร้าง folder ใหม่ใน RTArcGIS ชื่อ Hydro_(ตามด้วยชื่อของเรา) ในที่นี้ใช้ชื่อว่า Hydro_piyakan

เครื่องมือจะอยู่ใน ArcToolbox > Spatial Analyst Tools > Hydrology คลิกเลือกคำสั่ง Fill ออกมา

จะปรากฏหน้าต่างการทำงานของ Fill ดังนี้ ในช่อง input surface raster เลือกข้อมูล idw2 ส่วนช่อง Output surface raster เลือก folder Hydro_(ตามด้วยชื่อของเรา) โดย save ตั้งชื่อว่า Fill แล้วคลิก OK

เมื่อโหลดเสร็จแล้วจะแสดงผล ดังนี้ **สังเกตค่า Value โดยค่าต่ำสุดของ Fill ประมาณ 41 ทำให้พื้นผิวที่แสดงจะต่างกัน

•  วิเคราะห์ทิศทางการไหลของน้ำ

ไปที่ ArcToolbox > Spatial Analyst Tools > Hydrology > Flow Direction

                      จะปรากฏหน้าต่างการทำงาน Flow Direction ในช่อง Input surface raster เลือก Fill ส่วน Output flow direction raster ให้เลือก folder Hydro_piyakan โดยตั้งชื่อว่า Flow_di จากนั้นคลิก OK และรอโหลด



เมื่อเรา Zoom in เข้าไปเห็นค่า pixel แต่ละค่ามีสีต่างกัน ดังรูปภาพ



การไหลสะสมของน้ำไปที่ ArcToolbox > Spatial Analyst Tools > Hydrology > Flow Accumulation

     จากนั้นจะปรากฏหน้าต่างการทำงาน Flow Accumulation ในช่อง Input flow direction raster เลือก Flow_di และช่อง Output accumulation raster ให้เลือก folder Hydro_piyakan โดยตั้งชื่อว่า flow_accumula เพื่อ save ส่วนช่อง Output data type (optional) เลือก INTEGER (จำนวนเต็ม) คลิก OK

จะปรากฏหน้าต่าง ดังนี้

•  การแปลง (การสร้างเส้นทางน้ำ ลำน้ำ) มี 2 วิธี ดังนี้

วิธีที่ 1 วิธีของ Strahler

                                      ไปที่ ArcToolbox > Spatial Analyst Tools > Hydrology > Stream Order

จะปรากฏหน้าต่างการทำงานของ Stream Order โดยช่อง Input stream raster เลือก flowaccumula ช่อง Input flow direction raster เลือก flowdirec และช่อง Output raster ให้ save ไว้ใน folder ที่เราสร้างโดยตั้งชื่อว่า Strahler ส่วนช่อง Method of stream… เลือก STRAHLER จากนั้นกด OK

 

จะปรากฏรูปภาพ ดังนี้

วิธีที่ 2 วิธีของ Shreve

ไปที่ ArcToolbox > Spatial Analyst Tools > Hydrology > Stream Order

จะปรากฏหน้าต่างการทำงานของ Stream Order โดยช่อง Input stream raster เลือก flowaccumula ช่อง Input flow direction raster เลือก flowdirec และช่อง Output raster ให้ save ไว้ใน folder ที่เราสร้างโดยตั้งชื่อว่า Shreve ส่วนช่อง Method of stream… เลือก SHREVE จากนั้นกด OK

จะปรากฎรูปภาพดังนี้

ขั้นตอนการแปลง เปิดเฉพาะข้อมูล Stahler เท่านั้น !!!

จากนั้นไปที่ ArcToolbox > Spatial Analyst Tools > Hydrology > Stream to Feature

จะปรากฏหน้าต่างการทำงาน ดังนี้   

จะปรากฏรูปภาพ ดังนี้ โดยเมื่อเรา Zoom in เข้าไปจะเห็นภาพเป็นลักษณะเส้นๆ เนื่องจากเป็นการแปลงจากข้อมูลกริดให้เป็นข้อมูลเส้น ดังรูปภาพ

จากนั้นคลิกขวาที่ชั้นข้อมูล streamfeat > Open Attribute Table

จะปรากฏตารางแสดงค่า ดังนี้ โดยสังเกตช่อง GRID_CODE จะบอกค่า flow_direc ไว้

จากนั้น ไปที่ Tables Options > Select By Attribute…

จะปรากฏหน้าต่างการทำงาน ดังนี้

เราจะทำการกำหนดค่าโดยจะเอาค่า Stream ที่มีค่าตั้งแต่ 5 ขึ้นไป

ในช่อง SELECT *FROM steamfeature WHERE: ให้กำหนดค่าเป็น “GRID_CODE” >= 5 หรือ “GRID_CODE” > 4 ได้เหมือนกัน คลิก Apply แล้วกดปิดตารางไป

จะแสดงผล ดังนี้

จากนั้นไปคลิกขวาชั้นข้อมูล Steramfeat เลือก Data > Export Data

จะปรากฏหน้าต่างขึ้นมาให้คลิกเลือก folder เพื่อเลือกที่ save โดยไปที่ folder ที่เราสร้างขึ้นจากนั้นตั้งชื่อว่า Export_Output อย่าลืม !!! เปลี่ยนนามสกุลเป็น Shaapefile ด้วย กด save และ OK ออกมา

จากนั้นคลิก Clear Selected Features และ เปิดแต่ชั้นข้อมูล Export_Output อย่างเดียว 

**ข้อมูลที่แสดงจะเป็นแม่น้ำสายหลักเท่านั้น !!!

•         ลุ่มน้ำ

ไปที่ ArcToolbox > Spatial Analyst Tools > Hydrology > Basin

จะปรากฏหน้าต่างการทำงาน ดังนี้ โดยช่อง Input flow direction raster เลือก flowdirec และช่อง Output raster เลือก folder ที่เราสร้างไว้ Hydro_piyakan ให้ตั้งชื่อว่า basin จากนั้นคลิก OK

จะปรากฏรูปภาพ ดังนี้

•  การวิเคราะห์พื้นที่รับน้ำ

เปิดเฉพาะชั้นข้อมูล flow_accumula  , Export_Output , steamfeature

จากนั้นเลือกลุ่มน้ำ แล้ว Zoom in เข้าไปจนเห็น pixel เพียง 1 pixel เท่านั้น

คลิก identify ลงบน pixel เพื่อดูค่า

ขั้นตอนต่อมาเป็นการสร้างจุดออกของน้ำ

ไปที่ ArcToolbox > Data Management Tools > Feature Class > 

Create Feature Class

        จะปรากฏหน้าต่างการทำงาน Create Feature Class โดยช่อง Feature Class Location เลือก folder Hydro_piyakan ให้เอาเมาส์ชี้แล้วกด Add เข้ามา **ห้ามคลิกเด็ดขาด ช่อง Feature Class Name ให้ตั้งชื่อว่า Pourpoint และช่อง Geometry Type… เลือก POINT แล้วกด OK

ขั้นตอนการดิจิไตซ์ นำเครื่องมือ Editor ออกมาแล้วไปที่ Editor > Strat Editting > เลือก Pourpoint แล้วดิจิไตซ์จุดลงบนแผนที่เพียงจุดเดียว จากนั้น save > Stop Editting จะปรากฏรูป ดังนี้

ไปที่ ArcToolbox > Spatial Analyst Tools > Hydrology > Snap Pour Point

จากนั้น ช่อง Input raster... เลือก Pourpoint ช่อง Input accumulation… เลือก flowaccumula ส่วนช่อง Output raster เลือก folder ที่เราสร้างไว้เพื่อ save โดยตั้งชื่อว่า snappp แล้วกด OK

จากนั้นจะปรากฏรูปภาพ ดังนี้

**ขั้นตอนต่อไปให้ปิดชั้นข้อมูลทุกอย่าง แล้วเปิดแค่ชั้นข้อมูล Snappp เท่านั้น !!!

 

ไปที่ ArcToolbox > Spatial Analyst Tools > Hydrology > Watershed 

จะปรากฏหน้าต่างการทำงาน ดังนี้ ช่อง Input flow direation... เลือก flowdirec ช่อง Input raster or… เลือก Snappp ส่วนช่อง Output raster เลือก folder ที่เราสร้างเพื่อ save โดยตั้งชื่อว่า WatShd แล้วคลิก OK

จากนั้นเปิดเฉพาะชั้นข้อมูล Pourpoint ,WatShd, snappp , basin หน้าต่างจะแสดงผล ดังรูปภาพ โดยข้อมูลจะแสดงพื้นที่การรับน้ำ คือ พื้นที่สีฟ้า (Watshd) และมีทิศทางไหลออกจากบริเวญจุด Pourpoint

ไปที่ ArcToolbox > Conversion Tools > From Raster > Raster to Polygon

จากนั้นจะปรากฏหน้าต่างการทำงาน Raster to  Polygon ในช่อง Input raster เลือก watshd ส่วนช่อง Output polygon features เลือก folder ที่เราสร้างไว้เพื่อทำการ save โดยตั้งชื่อว่า watshd จากนั้นคลิก OK

จะปรากฏรูปภาพ ดังนี้

วิดีโอแนะนำการใช้โปรแกรม ArcMap 10 

เรื่อง  การวิเคราะห์แบบจำลองทางอุทกศาสตร์